Ongelimiteerde technieken

Technologie is vooruitgang. Dit is een algemeen geaccepteerde uitspraak, maar is dat wel correct? De geschiedenis heeft ons geleerd dat aan alles een einde zit. Dus ook aan de technologische vooruitgang. Wanneer weten we dat we het plafond hebben bereikt? En welke gevolgen heeft dat voor de heersende cultuur?

Culturele gevolgen

Elke technologische ontwikkeling heeft impact op een cultuur. Futurist en econoom Lene Andersen illustreert dit aan de hand van voorbeelden uit het verleden: elk tijdperk gaat gepaard met technologische innovaties en daardoor culturele veranderingen. Zo werden we slimmer en vindingrijker, omdat onze hersenen groter werden. We veranderden onze kijk op religie na de introductie van nieuwe technieken. In het industriële tijdperk hadden we een droom van ongelimiteerde technologische progressie. Maar wat is onze droom nu? Dat vraagt Andersen zich af.

Waardebepaling

In ieder geval niet nog meer technologische ontwikkelingen volgens Stephen Engberg, expert op het gebied van security requirements and computer science. De eerste computer was een prijzig stukje technologie, maar hoe zit dat tegenwoordig? Volgens Engberg is de aankoopprijs niet gelijk aan de gehele waarde van een product. Gezien er zoveel vergelijkbare producten zijn, wordt de waarde bepaald door de verhouding tot de andere producten. Deze stijgt als een product meer verkocht wordt, waardoor voor de burgers juist de eigenlijke waarde daalt. De individuele waarde, ‘citizen profit’, is subjectief en hangt af van de omstandigheden. Nog meer vergelijkbare producten creeëren is dus niet de oplossing. We moeten juist de producten beter integreren met het individu en persoonlijke ervaring om de waarde te laten stijgen.

Minimal living

De huidige visie is dat we tegen on technologisch plafond zitten. Een technologische ontwikkeling die juist nog niet aan zijn top zit, zijn de microsystems en self-organizing processes van Steen Rasmussen, professor in natuurkunde en expert op het gebied van artificial life. Twee van de drie eisen aan ‘living matter’ zijn al behaald. Zo moet het 1) in staat zijn om vrije energie om te zetten in componenten nodig voor groei en reproductie en 2) groei en celdelingen uit kunnen voeren. De derde eis is de laatste barrière die moet worden overwonnen: het optreden van variatie in genetische informatie tussen generaties, waardoor evolutie mogelijk is. Deze laatste mijlpaal is lastig. In alle voorgaande stappen kan het fout gaan en voordat we het eerste minimal living system kunnen construeren, moeten alle componenten functioneel zijn.

Een systeem dat in de toekomst het probleem van Steen – de replicatie van genetische informatie – zou kunnen oplossen, is molecular information processing. John McCaskill is een van de experts op dit gebied. Zijn groep specialiseert zich in het samenbrengen van elektronische informatieverwerking met moleculaire informatie. Hierbij gebruiken zij chemische cellen die elektronische signalen kunnen afgeven en op die manier moleculaire eenheden kan samenbrengen.

Integratie

Bij al deze ontwikkelingen is het belangrijk dat deze goed geïntegreerd worden in de maatschappij. Daarbij komt Susan Stepney, professor in computer science en specialist in complexe systemen, kijken. Zij is geïnteresseerd in ‘narratives’ van complexe systemen. Een narrative is een verhaalstijl waarin je nieuwe ontwikkelingen voorlegt aan een bepaald publiek, om het begrijpelijk te maken. Het is zeer belangrijk dat de snel ontwikkelende technologieën en de bijkomende complexiteit goed uitgelegd worden aan het publiek, zodat zij in goede aarde vallen. Maar dit is erg lastig, gezien deze ontwikkelingen multidisciplinair zijn en visies op die ontwikkelingen sterk verschillen.
Met technologie zijn we in ieder geval al heel ver gekomen, blijkt uit dag één van deze workshop in het Lorentz Center. De vijf specialisten hier genoemd moeten hun krachten en expertise bundelen om te voorspellen waar de technologie heen gaat. Zijn wij op de top van ons kunnen? Zijn wij in een nieuw tijdperk beland? Hoe beïnvloedt dit onze samenleving? Deze vragen en discussies zullen aankomende week dieper worden behandeld in de workshop. Dit is nog maar het begin van een enorme ontwikkeling op het gebied van technologische en maatschappelijke transitie.

Door Kimberley Elberse

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *